Biuro rachunkowe & Doradztwo

INFOLINIA: 0 801 009 751
E-MAIL: biuro@constans.co

Ogólne zasady powstawania obowiązku podatkowego w VAT obowiązujące od 1 stycznia 2014 r.

Z dniem 1 stycznia 2014 r. fundamentalnie zmienią się zasady powstawania obowiązku podatkowego w VAT.

Dokonanie dostawy towarów lub wykonanie usługi jako zasada powstawania obowiązku podatkowego

Ogólna zasada powstawania obowiązku podatkowego w zasadzie się nie zmieni. O ile obecnie obowiązek podatkowy w VAT powstaje co do zasady z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, o tyle od 1 stycznia 2014 r. obowiązek ten będzie powstawał co do zasady z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Jak widać, z nowym rokiem określenie „z chwilą wydania towaru" zastąpi określenie „z chwilą dokonania dostawy towarów". W istocie jednak nic się nie zmieni, gdyż obecnie pojęcie wydania towarów rozumie się nie dosłownie, lecz jako oznaczające właśnie dokonanie dostawy towarów. Można zatem stwierdzić, że chwila dokonania dostawy, o której mowa będzie w przepisach od 1 stycznia 2014 r., odpowiadać będzie chwili wydania towarów, o której w przepisach mowa obecnie. Do dokonania dostawy towarów dochodzi najczęściej na skutek fizycznego wydania tych towarów podatnikowi lub osobie uprawnionej do odebrania towaru w imieniu podatnika.

W przypadku świadczenia usług obowiązek podatkowy od 1 stycznia 2014 r. powstawać będzie – identycznie jak obecnie – z chwilą wykonania usługi. Uznaje się najczęściej, że usługa jest wykonana, gdy usługodawca zrealizował wszystkie czynności składające się na określony rodzaj usługi. Dla wykonania usługi konieczne jest często zaakceptowanie jej wykonania przez usługobiorcę. W niektórych przypadkach powoduje to, że do wykonania usługi (a w konsekwencji do powstania obowiązku podatkowego w VAT) nie dochodzi.

Wątpliwości budzi to, w jakim zakresie na moment wykonania usługi mają wpływ strony umowy. Dominuje stanowisko, że strony umowy o świadczenie usługi mają wpływ na moment wykonania usługi, tj. mogą określać zdarzenia, których wystąpienie jest konieczne dla uznania usługi za wykonaną. Uznać jednak należy, że wpływ ten jest ograniczony. Strony umowy o świadczenie usługi nie mogą swoimi ustaleniami co do momentu wykonania usługi zmieniać jej charakteru, jak również określać zdarzenia skutkujące uznaniem usługi za wykonaną o charakterze sztucznym (w szczególności nie jest dopuszczalne sztuczne opóźnianie w ten sposób momentu uznania usługi za wykonaną).

Usługi przyjmowane częściowo

Od 1 stycznia 2014 r. obowiązywać będzie przepis stanowiący, że w odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę. Obecnie podobnego przepisu nie ma. Wskazany przepis będzie miał zastosowanie, jeżeli strony:

1)  ustalą, że świadczona usługa jest przyjmowana częściowo, oraz

2)  określą dla przyjmowanych części usługi zapłatę.

Jeżeli warunki te są spełnione, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania części usługi, przy czym uznać należy, że:

1)  dniem wykonania usługi w części jest dzień jej przyjęcia przez nabywcę usługi (chyba że strony ustalą inaczej),

2)  obowiązek podatkowy powstaje w części odpowiadającej części wykonania usługi.

 

Czynności rozliczane w okresach rozliczeniowych

Nowością w 2014 r. będzie określenie szczególnych przepisów dotyczących czynności rozliczanych w okresach rozliczeniowych. I tak, od 1 stycznia 2014 r. obowiązywać będzie przepis stanowiący, że usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.  

Od 1 stycznia 2014 r. obowiązywać będzie również przepis stanowiący, że usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Otrzymanie części lub całości zapłaty przez dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi

Podobnie jak ma się rzecz obecnie, również od 1 stycznia 2014 r. otrzymanie części lub całości zapłaty przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi skutkować będzie powstaniem obowiązku podatkowego. Obowiązek ten powstawać będzie w odniesieniu do otrzymanej kwoty, a więc w części odpowiadającej tej kwocie (niezależnie od tego czy wystawiona została faktura zaliczkowa).

Nie każde jednak otrzymanie wpłaty pieniężnej stanowić będzie otrzymanie części zapłaty skutkujące powstaniem obowiązku podatkowego. Opodatkowaniu VAT podlegają bowiem przede wszystkim dostawy towarów i świadczenie usług, a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji. Opodatkowaniu VAT nie podlegają zatem zapłaty za dostawy towarów i świadczenie usług, które nie zostały dotychczas określone w sposób wyraźny. Obowiązek podatkowy na podstawie na skutek otrzymania zapłaty powstawać będzie zatem tylko (podobnie zresztą jak ma się rzecz obecnie), jeżeli między otrzymaniem przez podatnika określonej kwoty a czynnością podlegającą opodatkowaniu (np. dostawą towarów czy świadczeniem usługi) istnieć będzie bezpośredni związek. W konsekwencji obowiązek podatkowy z tytułu otrzymania części lub całości zapłaty powstawać będzie tylko wówczas, jeśli otrzymane kwoty dotyczą nabycia konkretnych towarów lub konkretnych usług.
A zatem otrzymywanie kwot na poczet przyszłych, nieskonkretyzowanych świadczeń nie będzie powodować powstawania obowiązku podatkowego. Otrzymanie takich kwot będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego dopiero z chwilą skonkretyzowania świadczeń, których dotyczą.

Powstawanie obowiązku podatkowego a wystawianie faktur

Do końca 2013 r. obowiązuje przepis stanowiący, że jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Od 1 stycznia 2014 r. podobnego przepisu nie będzie. Spowoduje to, że od nowego roku wystawianie faktur, co do zasady, nie będzie wpływać na moment powstania obowiązku podatkowego (wyjątek dotyczyć będzie niektórych szczególnych przypadków powstawania obowiązku podatkowego).
Zmiana ta będzie najbardziej rewolucyjną zmianą, jeżeli chodzi o powstawanie obowiązku podatkowego od 1 stycznia 2014 r. Spowoduje ona, że wielu podatników i osób rozliczających podatników będzie musiało się odzwyczaić od utożsamiania momentu powstania obowiązku podatkowego z dniem wystawienia faktury. Zmiana ta wyłączy również odmienne zasady powstawania obowiązku podatkowego dla sprzedaży na rzecz konsumentów (sprzedaży, która najczęściej nie musi – i w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. nadal nie będzie musiała - być potwierdzana fakturą) i sprzedaży pozostałej (która najczęściej potwierdzana fakturą być musi, co się z dniem 1 stycznia 2014 r. nie zmieni), jak również wyłączy możliwość opóźniania momentu powstania obowiązku podatkowego poprzez wystawianie faktur dokumentujących czynności dokonane pod koniec danego okresu rozliczeniowego w kolejnym okresie rozliczeniowym.

Katowice

Godziny otwarcia Poniedziałek, środa, piątek
9.00 - 16.00
Wtorek, Czwartek
9.00 - 18.00

Warszawa

Godziny otwarcia Poniedziałek - Piątek
17.00 - 21.00